Το Μουσείο Γεωλογίας – Παλαιοντολογίας-Παλαιοανθρωπολογίας του Τμήματος Γεωλογίας Α.Π.Θ. ιδρύθηκε το 1927  και επίσημα θεσμοθετήθηκε ως πανεπιστημιακό μουσείο το 2019 (ΦΕΚ 228/Β/4-2-2019). Διοικητικά ανήκει στον Τομέα Τεκτονικής, Ιστορικής & Εφαρμοσμένης Γεωλογίας και φιλοξενείται στους χώρου του, στη δεξιά πτέρυγα του ισόγειου του παλαιού κτιρίου της Σχολής Θετικών Επιστημών (πρώην ΦΜΣ).

Πρόκειται για ένα χώρο περίπου 60 m², στον οποίο καταρχήν φυλάσσονται οι συλλογές του εργαστηρίου, προϊόν της ερευνητικής δραστηριότητας των μελών του, καθώς και  αντιπροσωπευτικές συλλογές ορυκτών, πετρωμάτων και απολιθωμάτων της Ελλάδας και του κόσμου.

Οι συλλογές  του Μουσείου περιλαμβάνουν σήμερα σε περισσότερα από 70.000 δείγματα καταμερισμένα σε τέσσερεις βασικές υπο-συλλογές:

• Ορυκτά και πετρώματα του ελληνικού χώρου, η οποία περιλαμβάνει μία πετρογραφική συλλογή της διάρθρωσης και εξέλιξης της γεωλογίας της Ελλάδας, μία συλλογή ορυκτών από τα ορυχεία Στρατωνίου Χαλκιδικής και Λαυρίου, εμπλουτισμένη και με χαρακτηριστικά ορυκτά της Ευρώπης, μία συλλογή μαρμάρων του ελληνικού χώρου καθώς και μία συλλογή γαιανθράκων της Ελλάδας.
• Παλαιοντολογική συλλογή ασπόνδυλων οργανισμών, η οποία αναφέρεται στην εξέλιξη και βιοποικιλότητά τους στο βάθος του γεωλογικού χρόνου (600 εκατομμύρια χρόνια έως σήμερα) και περιλαμβάνει μεγάλες αγορασμένες συλλογές από διεθνείς οίκους καθώς και χαρακτηριστικές συλλογές της Ελλάδας, όπως  Αμμωνίτών, Ιππουριτών, Μεσοελληνικής Αύλακας κ.ά.
• Παλαιοντολογική συλλογή σπονδυλωτών οργανισμών, η οποία αναφέρεται κυρίως στην εξέλιξη των θηλαστικών τα τελευταία 20 εκατομμύρια χρόνια, τομέα στον οποίο το εργαστήριο αναπτύσσει εκτεταμένη ερευνητική δραστηριότητα. Η συλλογή περιλαμβάνει απολιθωμένα λείψανα θηλαστικών από διάφορες ιζηματογενείς λεκάνες και σπήλαια της Ελλάδας (κοιλάδα Αξιού, Μυγδονία λεκάνη, λεκάνη Γρεβενών, Θεσσαλία, Χαλκιδικής, Σπήλαιο Πετραλώνων, Σπήλαια Αλμωπίας κ.ά.). Τη συλλογή των θηλαστικών διανθίζουν επιμέρους μικρότερες συλλογές απολιθωμένων ιχθύων, χελώνων και πτηνών της Ελλάδας.
• Παλαιοανθρωπολογική συλλογή στην οποία παρουσιάζεται η εξέλιξη του ανθρώπινου γένους μέσω εκμαγείων πρωτόγονων πρωτευόντων και ανθρωπίδων απ’ όλο τον κόσμο. Σημαντική θέση στη συλλογή καταλαμβάνουν και σημαντικά πρωτότυπα δείγματα από τον ελληνικό χώρο, τα οποία φυλάσσονται στο μουσείο, μεταξύ των οποίων όπως το τμήμα κρανίου του Ouranopithecus macedoniensis, ηλικίας 9,5 εκατομμυρίων ετών, το κρανίο του «Ανθρώπου των Πετραλώνων», ηλικίας περίπου 200.000 ετών, κρανία Μεσοπιθήκων, το κρανίο του Παραδολιχοπίθηκου του Δαφνεροού κ.ά

Περισσότερες πληροφορίες για το Μουσείο, καθώς και για την επίσκεψη σε αυτό κατόπιν συνεννόησης, είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα: gppmuseum.geo.auth.gr

Το Μουσείο Ορυκτών και Πετρωμάτων του Τμήματος Γεωλογίας του Α.Π.Θ. ιδρύθηκε το 1940 με απόφαση της τότε Σχολής Φυσικών και Μαθηματικών Επιστημών και σήμερα υπάγεται στον Τομέα Ορυκτολογίας, Πετρολογίας και Κοιτασματολογίας. Ωστόσο, οι συλλογές του αποτελούνται από δείγματα του 19^ου αιώνα που εμπλουτίστηκαν σταδιακά μετά την ίδρυση του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης το 1925, κυρίως μέσω δωρεών, αγορών και επιτόπιων γεωλογικών ερευνών του προσωπικού του Τμήματος Γεωλογίας. Η συστηματική συγκρότηση των συλλογών ξεκίνησε ιδιαίτερα μετά το 1929, όταν ιδρύθηκε το Εργαστήριο Γεωλογίας, Πετρολογίας και Ορυκτολογίας.

Σήμερα το Μουσείο στεγάζεται στο κτήριο Βιολογίας της Σχολής Θετικών Επιστημών, σε χώρο περίπου 50 τετραγωνικών μέτρων. Στις προθήκες του εκτίθενται περισσότερα από 500 ορυκτά, καθώς και περίπου 100 δείγματα πετρωμάτων, μεταλλευμάτων και βιομηχανικών ορυκτών. Τα περισσότερα δείγματα προέρχονται από διάφορες περιοχές της Ελλάδας, ενώ αρκετά προέρχονται και από άλλες χώρες. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται ιδιαίτερα και σπάνια εκθέματα που αναδεικνύουν τον γεωλογικό πλούτο και την ποικιλία των ορυκτών και πετρωμάτων της χώρας, από περιοχές όπως το Λαύριο, η Χαλκιδική, η Μήλος, η Σαντορίνη, η Σύρος, η Νάξος και η Θράκη.

Μεταξύ των σημαντικότερων συλλογών του μουσείου συγκαταλέγονται η ορυκτολογική συλλογή του Α. Μαυροκορδάτου, η οποία δωρήθηκε από το Αστεροσκοπείο Αθηνών, καθώς και η συλλογή περίπου 700 δειγμάτων ορυκτών που αποκτήθηκε από τους κληρονόμους του Καθηγητή του Πανεπιστημίου της Βιέννης F. Schäfer. Σημαντική είναι επίσης η συλλογή πετρωμάτων από τη Σαντορίνη, δωρεά των Λαζαριστών, καθώς και συλλογές ορυκτών από το μεταλλείο Στρατονίκης. Ιδιαίτερη θέση κατέχει και η μεγάλη συλλογή ορυκτών από το Λαύριο, η οποία αγοράστηκε από τους κληρονόμους του Ι. Β. Σερπιέρη και περιλάμβανε περίπου 700 δείγματα. Αξίζει να αναφερθεί και η πρόσφατη δωρεά έξι μετεωριτών από τον Καθηγητή του Τμήματος Φυσικής Σ. Χαραλάμπους.

Βασικός στόχος του Μουσείου είναι η υποστήριξη της εκπαίδευσης και της επιστημονικής έρευνας, καθώς και η διάδοση της γνώσης στους τομείς της Ορυκτολογίας, της Πετρολογίας και της Κοιτασματολογίας. Οι συλλογές του αξιοποιούνται στη διδασκαλία του Τμήματος Γεωλογίας, ενώ παράλληλα προσφέρουν τη δυνατότητα σε φοιτητές, ερευνητές, μαθητές και επισκέπτες να γνωρίσουν τον κόσμο των ορυκτών και των πετρωμάτων και να κατανοήσουν τη σημασία τους για τη μελέτη και την ανάδειξη της γεωλογικής κληρονομιάς της Ελλάδας.

Περισσότερες πληροφορίες για το Μουσείο, καθώς και για την επίσκεψη σε αυτό κατόπιν συνεννόησης, είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα: https://museumopk.geo.auth.gr/

Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.) θεσμοθέτησε το Αριστοτέλειο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Θεσσαλονίκης (Α.Μ.Φ.Ι.Θ.), με αποφάσεις της Συγκλήτου (2891/22-7-2014, 2910/28-5-2015 και 2985/10-4-2019). Με τη βοήθεια  και συνέργεια του Δήμου Θεσσαλονίκης απέκτησε στέγη στο λιμάνι της πόλης (Α΄ προβλήτα). Πρόκειται για κτήρια ιστορικής σημασίας για την πόλη. Από το 2025 ανήκει οργανικά στην Σχολή Θετικών Επιστημών (ΣΘΕ), με κύρια συμμετοχή των Τμημάτων Γεωλογίας και Βιολογίας.

Το Α.Μ.Φ.Ι.Θ. συνιστά πρότυπο μουσειακό, ερευνητικό, εκπαιδευτικό και πολιτιστικό κέντρο της Βόρειας Ελλάδας και της χώρας και περιλαμβάνει δραστηριότητες καταγραφής, έρευνας, μελέτης, προβολής, έκθεσης, διατήρησης, οι οποίες αντιστοιχούν στα γνωστικά αντικείμενα διαχρονικής και σύγχρονης γεω-βιοποικιλότητας του ελληνικού χώρου.

Το υλικό για την συγκρότηση ενός τέτοιου μουσείου υπάρχει σε αρκετά Τμήματα του Α.Π.Θ. Οι ανεκτίμητες αυτές συλλογές που χρονολογούνται από 1927-29, θα αξιοποιούνται με κάθε πρόσφορο τρόπο. Ιδιαίτερα η Σχολή Θετικών Επιστήμων (ΣΘΕ) κυρίως με τα Τμήματα Βιολογίας και Γεωλογίας, που διαθέτουν μεγάλες συλλογές: βοτανικές, ζωολογικές, ορυκτών – πετρωμάτων και απολιθωμάτων και μικρά θεσμοθετημένα Μουσεία, αλλά και τα Τμήματα Φυσικής και Χημείας, καθώς και με τη Σχολή Γεωπονίας – Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος.

Σκοπός του είναι η μελέτη, διεπιστημονική προσέγγιση, προστασία και ανάδειξη της γεωλογικής και βιολογικής κληρονομιάς και της φυσικής και οικολογικής ιστορίας της Ελλάδας. Η διάδοση της ακαδημαϊκά καλλιεργούμενης γνώσης με νέες μεθόδους μάθησης και βιωματικής οικείωσης στην πανεπιστημιακή κοινότητα και γενικότερα στην κοινωνία. 

Η εκπαίδευση προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών, καθώς και η επιστημονική κατάρτιση ειδικών ερευνητών. Η κατάρτιση, και εκπαίδευση μουσειοπαιδαγωγών και διδακτικού προσωπικού πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και αποφοίτων πανεπιστημιακών τμημάτων Γεωλογίας, Βιολογίας, Γεωγραφίας, Γεωπονίας, Δασολογίας,  Φυσικής, Χημείας, Περιβάλλοντος, Αρχιτεκτονικής, Φιλολογίας και Παιδαγωγικής και στο σχεδιασμό και την διεξαγωγή εκπαιδευτικών προγραμμάτων για μαθητές και το ευρύτερο κοινό.

Περισσότερες πληροφορίες για το Μουσείο είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα του στο Facebook